5. De geboorte van AN als ziektebeeld

De huidige geneeskunde is een wetenschap, die tot grote bloei heeft kunnen komen, dankzij de praktijkervaringen van kundige artsen uit vroegere tijden en de ontdekkingen van slimme wetenschappers. Nieuwe ontdekkingen zorgden voor inzichten, waarop de volgende generaties artsen konden voortbouwen. Wij staan met onze kennis als het ware op de schouders van generaties van artsen en onderzoekers voor ons. Hun ideeën, experimenten en patiënten-onderzoeken hebben ons de geneeskunde gebracht zoals we die nu kennen. Door de bevindingen van onze voorgangers goed te bestuderen, leren we hoe de huidige behandelrichtlijnen tot stand zijn gekomen.

Naast, dat wij lering kunnen trekken uit de successen van onze voorgangers, kunnen we ook veel leren van hun fouten en missers. Daarom is het heel leerzaam om ons te verdiepen in de geschiedenis van een ziektebeeld.

Bovennatuurlijke wezens?

In de oudheid werden anorexiapatiënten veelal gezien als bovennatuurlijke wezens. Men veronderstelde, dat deze broodmagere vrouwen wel behekste wezens moesten zijn, omdat ze nauwelijks aten en vel over been waren, terwijl ze toch over veel energie leken te beschikken. In de latere middeleeuwen werden deze patiënten vaak opgepakt en opsloten. Als ze niet konden aantonen, dat ze niet door de duivel bezeten waren, vonden ze onherroepelijk een pijnlijke dood op de brandstapel.

5.1 De ontdekking van het ziektebeeld

 Het waren respectievelijk de artsen Gull en Lasègue, die vlak na elkaar aan het eind van de 19e eeuw de term Anorexia Nervosa introduceerden. Zij kenmerkten de ziekte als een bijzondere vorm van hysterie, vandaar de toevoeging Nervosa. De bekendste uitspraak is die van Sir William Gull, die schreef: “Deze patiënten hebben zonder duidelijk bekende oorzaak een afkeer van voedsel”. Hij meende dat de aandoening werd veroorzaakt door “een vervorming van het ego”.

Een tijd lang werd de ziekte nog aangeduid als de “Hypofysaire cachexie van Simmonds”, genoemd naar de arts Simmonds, die een casus had beschreven van een vrouw, die sterk vermagerde en uiteindelijk cachectisch stierf. Ze vertoonde vrijwel alle symptomen van wat we nu anorexia nervosa zouden noemen.