9. Hoe wordt de diagnose AN gesteld?
Een buitenstaander vermoedt waarschijnlijk, dat het stellen van de diagnose AN niet zo moeilijk hoeft te zijn. Echter het tegendeel is waar, zeker in de beginnende fase. AN-patiënten zijn vaak erg lastig in te schatten en het zijn ware meesters in het verbloemen van hun extreme magerheid.
In een recent overzichtsartikel over de ziekte, dat werd gepubliceerd op de website van Medscape (februari 2020), schrijven de kinderpsychiaters Bernstein en Pataki: Omdat AN wordt beschouwd als een eetstoornis, is de diagnose een klinische diagnose. Er zijn geen definitieve diagnostische tests beschikbaar voor anorexia nervosa’.
Ze sluiten af met: ‘Gezien de systeemeffecten van uithongering, waarbij vele orgaansystemen zijn betrokken, is een grondige medische evaluatie altijd gerechtvaardigd’.
Biomarkers ontbreken
Er bestaan momenteel nog altijd geen medisch diagnostische methoden om de diagnose AN te kunnen stellen. Een biomarker, waarmee de ziekte aangetoond zou kunnen worden, ontbreekt vooralsnog. Noch bij laboratoriumonderzoek, noch bij beeldvormend onderzoek worden typische afwijkingen gevonden, die de diagnose kunnen bevestigen. De afwijkingen die bij AN worden gevonden, worden meestal toegeschreven als zijnde het gevolg van een ernstige mate van ondervoeding.
Op dit moment wordt de diagnose AN uitsluitend gesteld op basis van een aantal kenmerken, die staan beschreven in het DSM-V classificatiesysteem voor psychiatrische ziektes. Voordat de diagnose gesteld kan worden, zal in alle gevallen echter altijd eerst een volledig medisch onderzoek gedaan moeten worden, om een achterliggend lichamelijk lijden uit te sluiten.
- 9.1 Het lichamelijk onderzoek
Het meest in het oog springende kenmerk bij een AN-patiënt is de uitgesproken spieratrofie. De uitstekende botten van schouders, knieën en heupen zijn de stille getuigen van de ernstige spierafbraak. In zeer ernstige gevallen, vertoont zelfs het gelaat duidelijke tekenen van vetafbraak en spieratrofie, zich uitend in de holle wangen en diepliggende oogkassen. Echter, als deze verschijnselen optreden, dan is de ziekte al zo ver voortgeschreden, dat het duidelijk is wat hier aan de hand is.